Piekeren is iets wat we allemaal doen. Maar als je leeft met een chronische aandoening, fysiek of mentaal, lijkt je hoofd soms overuren te draaien. Je gedachten razen door, over dingen die je niet meer kunt, over wat je fout hebt gedaan, of over wat de toekomst misschien brengt.

Voor veel mensen voelt piekeren als een soort sluipend gif: het lijkt onschuldig, maar het zuigt energie, hoop en levensvreugde weg. Zeker als je gezondheid niet meer is wat het was, kan piekeren een dagelijkse metgezel worden.

Piekeren bij chronische lichamelijke klachten: als je hoofd overuren draait

Bij fysieke chronische ziekten draait het piekeren vaak om verlies, controleverlies, afhankelijkheid en onzekerheid over het lichaam. Het lichaam is niet meer voorspelbaar en dat zorgt voor onrust in het hoofd.

Wat hoor ik vaak van mijn cliënten?

• “Wat als ik volgende week weer een terugval krijg?”
• “Hoe moet dat als mijn partner straks ook moe wordt van mijn situatie?”
• “Kan ik mijn werk nog wel aan, of ben ik aan het doorsukkelen?”
• “Hoe weet ik of ik er goed aan doe om die afspraak af te zeggen?”

Voorbeeld: Iris (42) over piekeren bij reuma:
“Ik voel me schuldig als ik weer iets moet afzeggen. Dan ga ik nadenken: stel dat mensen me een aansteller vinden? Soms voel ik me een last, en dan blijf ik maar malen tot diep in de nacht.“

Wat zit er vaak onder?

• Angst om niet meer mee te tellen.
• Het verlangen om de oude “ik” terug te krijgen.
• De behoefte aan controle over iets wat niet te controleren valt.

Piekeren bij psychische klachten zoals burn-out of angst

Bij mentale aandoeningen zoals angst, depressie, burn-out of trauma wordt piekeren vaak onderdeel van het probleem zelf. Het is niet alleen een gevolg van stress, maar ook een manier van omgaan met die stress en een manier die uiteindelijk meer schade dan goed doet.

Veel voorkomende patronen in piekeren zijn:

• Herkauwen: “Wat als ik dat gesprek anders had aangepakt?”
• Rampdenken: “Wat als het nooit beter wordt?”
• Zelfverwijt: “Waarom ben ik zo zwak? Anderen kunnen dit toch ook?”
• Controledrang: “Als ik er maar genoeg over nadenk, komt er misschien een oplossing.”

Voorbeeld: Rick (35) over piekeren bij burn-out:
“Ik kan mezelf nergens meer toe zetten, maar ik blijf maar nadenken over hoe ik het zover heb laten komen. En dan voel ik me nog schuldiger. Het is een eindeloze lus.“

Wat zit er vaak onder?

• Diepe onzekerheid over eigenwaarde.
• Het gevoel anderen teleur te stellen.
• Onverwerkt verlies of trauma dat onbewust opspeelt.

Wat helpt tegen piekeren bij chronische klachten?

Piekeren heeft vaak een functie: het wil je waarschuwen, voorbereiden of beschermen. Maar als het te veel wordt, werkt het averechts. Er is geen simpele oplossing, maar kleine stappen kunnen wel helpen.

1. Herken het moment van piekeren
   Zeg tegen jezelf: “Ah, daar is het weer.”
   
2. Externe ruimte maken
   Schrijf het op: gedachten opschrijven kan helpen ze te ordenen.
   
3. Neem je gedachten onder de loep
   Vraag jezelf af: is deze gedachte helpend of waar?
   
4. Ga bewegen
   Wandelen of je lichaam activeren helpt om uit je hoofd te komen.
   
5. Laat je hoofd rusten
   Probeer je focus te verleggen naar het nu.

Veelgestelde vragen – FAQ

Hier tref je enkele veelgestelde vragen.

Hulp van mij?

Aangenaam, ik ben Gea van der Veen, oprichter van Verlies van gezondheid.

Of je nu leeft met een chronische lichamelijke aandoening of worstelt met je mentale gezondheid: piekeren hoort erbij. Niet omdat je iets fout doet, maar omdat je mens bent. En als mens wil je begrijpen, beschermen en oplossen.

De kunst is om die neiging te erkennen, zonder erin te verdrinken. En te leren dat je meer bent dan je gedachten.

Als ACT-master help ik mensen dagelijks om anders om te gaan met hun piekergedachten: niet door ze weg te duwen, maar door er anders naar te leren kijken. Zodat er weer ruimte komt voor rust, betekenis en het leven dat nog mogelijk is.

Wil je een online coachingsessie boeken, of misschien eerst even sparren over de mogelijkheden? Neem gerust contact met me op! Ik help je graag verder.