Als je de betekenis van het woord regie opzoekt, dan vind je onder andere de betekenis: sturing geven, leiding nemen. Het woord regie in de betekenis van regie voeren in een theaterstuk betekent dat de regisseur de lijnen uitzet. Hij bepaalt hoe een theaterstuk er van het begin tot het eind uit gaat zien. Hij kent het stuk van binnen en buiten, dus op een gegeven moment staat vast hoe het spel eruit gaat zien. Geen onverwachte veranderingen of plotwendingen meer. De inhoud en het spelen van het stuk staan vast en zijn klaar voor de première. Dan wordt het stuk opgevoerd en worden er niet of nauwelijks veranderingen meer doorgevoerd. Het doek kan op.

Wat betekent regie voeren in het dagelijks leven?

In het normale leven is regie voeren al een heel ander verhaal. Je moet dealen met veranderingen in het leven. Je krijgt ontslag, je gaat verhuizen, er komen kinderen of je gaat scheiden. Of je ontwikkelt je heel erg, je krijgt promotie, je wint de hoofdprijs in de Staatsloterij. Heel veel momenten waarin jij je het leven misschien anders had voorgesteld. Je komt voor keuzes te staan. Mooie en fijne keuzes, verdrietige keuzes, pijnlijke keuzes. Hoe dan ook: je moet zelf de nieuwe lijnen uitzetten. Een nieuwe weg inslaan. Het leven kan soms een kronkelpad zijn. Je had het zelf niet zo bedacht. Maar door de juiste keuzes te maken, kun je verder komen. Het heft in handen nemen en bewust je leven onder de loep nemen, geven je een gevoel van controle.

Ziekte overkomt je: hoe pak je dan de regie?

Hoe anders is dat als je ziek wordt.

Ziek zijn overkomt je. Je hebt er vaak, weinig of geen invloed op. Ziekte verandert je totale leven. Zeker vlak nadat het je overkomt of na de diagnose stort je wereld in. Ziekte tornt aan de fundamenten van je bestaan. Het vreet aan alle facetten van je leven: je kwaliteit van leven, je baan, je huis, je inkomen, je relatie, je sociale leven, enzovoort.

Kortom, alles wankelt voor je gevoel. Ziek zijn is vaak een enorme aantasting van je gevoel van eigenwaarde.

Je wordt overspoeld met gevoelens: wanhoop, boosheid, gelatenheid, murw geslagen, uitzichtloosheid, kortom, het hele scala komt voorbij. En vaak weet je je er totaal geen raad mee. Stress en uiteindelijk burn-out of zelfs depressie, het is maar een kleine stap. Hoe ga je dan in vredesnaam regie voeren? Hoe breng je wat structuur aan om uit die brij van gevoelens wijs te worden?

Waarom regie houden bij ziekte zo moeilijk is (en wat je kunt doen)

Een van de moeilijkste aspecten tijdens een behandelperiode is het behouden van de regie. Als je je niet lekker voelt door bijvoorbeeld:

• Vermoeidheid
• Pijn
• Stress
• Angst
• Overprikkeling
• Misselijkheid
• Burn-out

Dan wordt het erg moeilijk om goed naar een arts te luisteren en je eigen weg te vinden. Wat werkt voor jou? Hoe geef jij vorm aan het omgaan met je ziekte? Ieder mens is anders, en dus is ook het omgaan met ziekte voor iedereen verschillend. Wanneer je niet goed in je vel zit, is het extra lastig om belangrijke beslissingen te nemen.

Toen ik zelf de regie kwijt was (mijn ervaring)

Ik geef toe dat dat een hele lastige is. De ene gezondheidsverliezer gaat meteen in de regelstand en schakelt het gevoel uit. De andere laat alles maar over zich heen komen. Deze verzandt juist in alle emoties, ziet geen uitwegen meer en volgt maar gewoon op wat er van hem gevraagd wordt.

Ikzelf behoorde tot de laatste groep. Ik zat alleen maar op de bank. Mijn gedachten stonden geen moment stil. Tot ik zelfs te moe was om na te denken. Ik werd stil. Meldde me plichtsgetrouw als er weer een onderzoek gepland stond. Maar mijn gevoel deed niet mee. Ik was er wel, maar eigenlijk ook niet. Regie? Ik had geen idee waar te beginnen. Hoe dan? Met wat dan? Waar dan? Ik kon zelfs nauwelijks navertellen wat er besproken was.

Voor mij hielp een heel open gesprek met de huisarts. Met hem had ik sowieso altijd al een goede klik. Hij drong echt tot mij door, door mij echt te confronteren. Wil je echt op deze manier verder? Zo jong en leven als een bejaarde? Heel direct was hij, maar het lukte hem wat tot dan toe nog nooit gelukt was: ik begon enorm te huilen. Ik kon bijna niet meer stoppen. Een eindeloze stroom van emoties kwam naar buiten. Maar daarmee was het natuurlijk nog helemaal niet opgelost.

De eerste stap naar regie: keuzes durven maken

Ik moest keuzes maken. Wat is voor mij belangrijk? Voor mij was het belangrijk weer perspectief te zien. Hoe? Daar had ik geen idee van, maar voor mij was dit de eerste stap. Belangrijker dan welke fysieke behandeling dan ook. Eerst moest ik geestelijk sterker worden voordat ik verder kon met de behandeling van mijn fysieke klachten.

Geloof me, ik heb heel veel behandelingen gehad. Van fysiotherapeuten, revalidatieartsen, opnames in revalidatiecentra. Ik wilde alles aanpakken, maar ik kwam nooit een stap verder. Dat frustreert enorm. Je ploetert en ploetert, maar je bent grotendeels bezig met overleven. Van leven was geen sprake meer.

En juist daar kwam de regie nemen naar boven.

Ik was tot dan toe steeds verwezen naar psychologen. Ik ging daar erg braaf heen, maar wat ik me op een gegeven moment realiseerde, was dat ik steeds psychologen had die totaal niet bij mij pasten. Er was geen enkele klik. Ik ging erheen uit plichtsbesef. Samen met mijn huisarts heb ik toen gekeken: wat is een goede psycholoog en wie zou, denk jij, bij mij passen? Dat was een hele andere insteek. Ik had zelf invloed op mijn keuze en dat maakte al heel erg veel verschil.

Ook de keuze voor een fysiotherapeut heb ik zelf gemaakt. Maar liefst drie keer per week ging ik naar hem toe. Hij was iemand die echt aansloot bij mij. Ik weet nog bij de intake dat ik hem vroeg: denk je dat ik nog wat stappen kan maken? Hij keek mij niet aan, hij was druk aan het schrijven. Ondertussen pakte hij een glazen bol (zo’n presse-papier) uit de vensterbank. Hij gaf hem aan mij met de woorden: zie jij wat? Nee, ik ook niet. En dat was dat. Heerlijk nuchter. Of tijdens de Tour de France, waar we beiden gek op waren, onze afspraken rond de finish plannen. Het zijn kleine dingen, maar het maakte voor mij alle verschil van de wereld. Het is en blijft moeilijk, regie nemen als je ziek bent. Maar het kan echt heel veel verschil maken.

Mijn huisarts verwees me jarenlang door met de opmerking: “Misschien ziet J. er nog wat heil in.” Vanaf het eerste moment was er een klik. J. was sportfysiotherapeut en betrok me actief bij mijn behandelingen: in het bos, in het zwembad. We deelden een passie voor wielrennen en stemden zelfs afspraken af op de finish van de Tour de France. Die gemeenschappelijke interesse zorgde ervoor dat ik nooit met tegenzin naar hem toeging. Behandeling móet soms, maar een goede klik maakt het proces zoveel makkelijker.

6 praktische tips om regie te houden tijdens ziekte

Een aantal tips op een rijtje:

Zoek iemand die niet te dicht bij je staat

Zoek iemand die niet te dicht bij je staat om eens op een rijtje te zetten wat er allemaal speelt. Het helpt als iemand er van een afstandje naar kijkt. Die ziet het vaak duidelijker dan jij. Jij zit er immers middenin. Vraag diegene om duidelijk te zijn. Het helpt jammer genoeg niet om je kop in het zand te steken.

Neem altijd iemand mee tijdens belangrijke gesprekken

Soms hoor je gewoon niet, door emoties, wat er gezegd wordt. Of je blijft hangen op een opmerking terwijl het gesprek verdergaat. Je gezondheid raakt je. De gesprekken gaan over jou. Logisch dat er emoties bovenkomen. Dat mag ook. Maar hierdoor kun je de draad van het gesprek met de arts of hulpverlener verliezen.

Zoek artsen en hulpverleners die bij je passen

Zeker als het een lang traject wordt, is het belangrijk dat jij je bij deze mensen op je gemak voelt. Het brengt je echt veel verder. Voor je gezondheid maakt het niet uit, maar voor jou als gezondheidsverliezer kan het een wereld van verschil maken.

Vertrouwen in je zorgverlener

Vertrouwen in je behandelend arts, fysiotherapeut of andere zorgverlener is een absolute vereiste in een behandeltraject. Heb je geen goed gevoel bij een behandelaar? Zoek dan verder naar iemand die beter bij je past. Dit maakt behandelingen en gesprekken niet alleen effectiever, maar ook prettiger.

Gesprekken opnemen

Met toestemming van de behandelaar kun je gesprekken opnemen, zodat je deze later in alle rust kunt terugluisteren. Dit voorkomt dat belangrijke details verloren gaan en helpt je om weloverwogen beslissingen te nemen.

Niet direct beslissingen nemen

Je hoeft niet direct beslissingen te nemen, uitzonderingen daargelaten. Laat informatie bezinken, denk er rustig over na en zet alles voor jezelf op een rijtje. Doe wat voor jou het beste voelt. Iedereen ervaart ziekte op een andere manier en heeft recht op een persoonlijke aanpak.

Controle terugkrijgen

Als je in jouw ziekteproces meer de regie neemt, voelt het als een stukje controle terugkrijgen. Dat geeft ondanks alles een heel fijn gevoel. Alsof je weer een beetje kunt bepalen. Hoe klein die controle misschien ook is, het is een start. Kleine stapjes zijn ook stapjes vooruit.

Wanneer je in de hulpverlening terechtkomt, voel je je vaak niet op je best. Je voelsprieten staan minder scherp afgesteld. Maar juist dan is het belangrijk om een behandelaar te kiezen waarbij je je op je gemak voelt. Vertrouwen maakt het proces draaglijker en effectiever.

Een naaste, of dat nu een partner, vriend(in), familielid of iemand anders is die je goed kent, kan je helpen bij het maken van deze keuzes. Zij kunnen je ondersteunen in het vinden van een behandelaar die echt bij je past.

Zelfregie bij ziekte: hoe jij weer keuzes kunt maken

Regie nemen is ontzettend belangrijk. Ik kan dat niet genoeg benadrukken. Kies voor jouw belang. Jij bent het belangrijkste. Durf keuzes te maken.

Hulp van mij?

Aangenaam, ik ben Gea van der Veen, oprichter van Verlies van gezondheid

Toekomst scheppen voor mensen die verlies van gezondheid ervaren: dat is wat mij bezielt! Mensen als jou herkenning bieden of een platform. Dat is wat ik graag wil en graag doe.

Wil je een online coachingsessie boeken, of misschien eerst even sparren over de mogelijkheden? Neem gerust contact met me op! Ik help je graag verder.